Als je op zoek bent naar de hemel, moet je wel in de hel leven
(Songtekst van een nummer van Sting)
Een paar weken geleden kwam een nummer van Sting in onze playlist voorbij, en zowel Paul als ik werden geraakt door deze specifieke zin. Zo’n typisch AHA-moment, een inzicht dat ons aan het denken zette. Wat er bij mij opkwam, was dat deze zin wijst op een paradox waar we niet vaak bij stilstaan, maar die wel de kern raakt van spiritueel zoeken: een gevoel van verlangen naar een andere staat van zijn. Als we verlangen naar een andere staat, impliceert dat ontevredenheid. Ik wil daarmee niet de uitdagingen, tegenslagen en het leed bagatelliseren die we vaak ervaren in het leven op deze planeet, zeker niet gezien wat er momenteel in de wereld gebeurt. Als we kijken naar hoe A Course in Miracles (ACIM) de wereld benadert, dan wordt gesteld (net als in andere filosofieën) dat de wereld die we zien en ervaren het gevolg is van de misperceptie van het ego. Het geloof dat we afgescheiden zijn van onze Bron creëert een wereld die wordt ervaren als angst, tekort en conflict. Juist de intensiteit van het zoeken naar de hemel is een teken dat we ons nog identificeren met het verhaal van het ego, waarbij we het huidige moment zien als een probleem dat opgelost moet worden, in plaats van als een leerschool voor innerlijk ontwaken.
De Cursus leert dat waarneming projectie is: de geest projecteert zijn eigen schuld en angst naar buiten en interpreteert de wereld vervolgens als bedreigend. Het zoeken naar de hemel buiten onszelf — het zoeken naar externe omstandigheden, mensen of oplossingen om het leven “goed” te maken — houdt de geest gevangen in diezelfde projectie. Werkelijke verandering komt niet voort uit het veranderen van omstandigheden, maar uit het verschuiven van onze waarneming door vergeving en het loslaten van oordeel. In die zin gaat “leven in de hel” minder over uiterlijke omstandigheden en meer over een geest die vasthoudt aan afscheiding en de angstige interpretaties die daarbij horen. Dat is niet eenvoudig, zeker niet wanneer we geconfronteerd worden met wat we vandaag de dag in de wereld zien. En toch, als we begrijpen dat onze collectieve geest deze wereld heeft voortgebracht, kunnen we ook een andere weg zien.
De Cursus biedt een praktisch alternatief in de vorm van vergeving en de leiding van de Heilige Geest (of een Hogere Macht). Vergeving in ACIM betekent niet dat we fouten goedkeuren, maar dat we onze waarneming corrigeren: we kiezen ervoor om voorbij illusies te kijken en de onschuld te zien die onder alle vormen ligt. Door naar binnen te keren en hulp te vragen om anders te zien, stoppen we met het versterken van het verhaal van het ego en openen we ons voor een directe ervaring van vrede. Het zoeken naar de hemel wordt dan een innerlijke oefening in het ongedaan maken van het geloof in afscheiding, in plaats van het verzamelen van betere uiterlijke omstandigheden. Wanneer we de kracht van onze geest erkennen en bereid zijn verantwoordelijkheid te nemen voor hoe onze eigen angstgedachten bijdragen aan het ontstaan van oorlog, armoede en geweld, kunnen we een andere werkelijkheid creëren.
Wanneer we onze waarneming verschuiven van angst naar liefde, onze aanvalsgedachten loslaten en kiezen voor heling, ontstaan wonderen vanzelf. Als we blijven zoeken alsof verlossing iets is dat ver weg ligt, blijft de geest in een toestand van tekort en blokkeert hij deze verschuivingen. Wanneer we herkennen dat het zoeken zelf een teken is van een innerlijk contract met angst, kunnen we onze energie heroriënteren: aanwezig zijn, angstige gedachten bevragen en in kleine, consequente stappen voor vergeving kiezen.
Uiteindelijk nodigt de zin uit het lied uit tot een radicale heroriëntatie: de hemel is geen toekomstige beloning, maar de herkenning van wat nooit verloren is gegaan. De Cursus moedigt ons aan om het huidige moment niet langer als een blijvend probleem te zien, maar te beginnen met het stille werk van het corrigeren van onze waarneming. Wanneer de geest stopt met het projecteren van zijn “hel” en de hulpmiddelen van de Cursus — vergeving en vertrouwen op een hogere macht — toepast, wordt de ervaring van de hemel hier en nu beschikbaar, niet als een ver doel om na te jagen, maar als een directe werkelijkheid.
